śiva sahasra nāma stotraṃ
pūrvapīṭhikā ||
vāsudeva uvāca |
tataḥ sa prayato bhūtvā mama tāta yudhiṣṭhira |
prāṃjaliḥ prāha viprarṣirnāmasaṃgrahamāditaḥ || 1 ||
upamanyuruvāca |
brahmaproktairṛṣiproktairvedavedāṃgasaṃbhavaiḥ |
sarvalokeṣu vikhyātaṃ stutyaṃ stoṣyāmi nāmabhiḥ || 2 ||
mahadbhirvihitaiḥ satyaiḥ siddhaiḥ sarvārthasādhakaiḥ |
ṛṣiṇā taṃḍinā bhaktyā kṛtairvedakṛtātmanā || 3 ||
yathoktaiḥ sādhubhiḥ khyātairmunibhistattvadarśibhiḥ |
pravaraṃ prathamaṃ svargyaṃ sarvabhūtahitaṃ śubham || 4 ||
śrutaiḥ sarvatra jagati brahmalokāvatāritaiḥ |
satyaistatparamaṃ brahma brahmaproktaṃ sanātanam || 5 ||
vakṣye yadukulaśreṣṭha śṛṇuṣvāvahito mama |
varayainaṃ bhavaṃ devaṃ bhaktastvaṃ parameśvaram || 6 ||
tena te śrāvayiṣyāmi yattadbrahma sanātanam |
na śakyaṃ vistarātkṛtsnaṃ vaktuṃ sarvasya kenacit || 7 ||
yuktenāpi vibhūtīnāmapi varṣaśatairapi |
yasyādirmadhyamaṃtaṃ ca surairapi na gamyate || 8 ||
kastasya śaknuyādvaktuṃ guṇān kārtsnyena mādhava |
kiṃ tu devasya mahataḥ saṃkṣiptārthapadākṣaram || 9 ||
śaktitaścaritaṃ vakṣye prasādāttasya dhīmataḥ |
aprāpya tu tato’nujñāṃ na śakyaḥ stotumīśvaraḥ || 10 ||
yadā tenābhyanujñātaḥ stuto vai sa tadā mayā |
anādinidhanasyāhaṃ jagadyonermahātmanaḥ || 11 ||
nāmnāṃ kiṃcitsamuddeśaṃ vakṣyāmyavyaktayoninaḥ |
varadasya vareṇyasya viśvarūpasya dhīmataḥ || 12 ||
śṛṇu nāmnāṃ ca yaṃ kṛṣṇa yaduktaṃ padmayoninā |
daśanāmasahasrāṇi yānyāha prapitāmahaḥ || 13 ||
tāni nirmathya manasā dadhno ghṛtamivoddhṛtam |
gireḥ sāraṃ yathā hema puṣpasāraṃ yathā madhu || 14 ||
ghṛtātsāraṃ yathā maṃḍastathaitatsāramuddhṛtam |
sarvapāpāpahamidaṃ caturvedasamanvitam || 15 ||
prayatnenādhigaṃtavyaṃ dhāryaṃ ca prayatātmanā |
māṃgaḻyaṃ pauṣṭikaṃ caiva rakṣoghnaṃ pāvanaṃ mahat || 16 ||
idaṃ bhaktāya dātavyaṃ śraddadhānāstikāya ca |
nāśraddadhānarūpāya nāstikāyājitātmane || 17 ||
yaścābhyasūyate devaṃ kāraṇātmānamīśvaram |
sa kṛṣṇa narakaṃ yāti saha pūrvaiḥ sahātmajaiḥ || 18 ||
idaṃ dhyānamidaṃ yogamidaṃ dhyeyamanuttamam |
idaṃ japyamidaṃ jñānaṃ rahasyamidamuttamam || 19 ||
yaṃ jñātvā aṃtakālepi gaccheta paramāṃ gatim |
pavitraṃ maṃgaḻaṃ medhyaṃ kalyāṇamidamuttamam || 20 ||
idaṃ brahmā purā kṛtvā sarvalokapitāmahaḥ |
sarva stavānāṃ rājatve divyānāṃ samakalpayat || 21 ||
tadā prabhṛti caivāyamīśvarasya mahātmanaḥ |
stavarāja iti khyāto jagatyamarapūjitaḥ || 22 ||
brahmalokādayaṃ svarge stavarājo’vatāritaḥ |
yatastaṃḍiḥ purā prāpa tena taṃḍikṛto’bhavat || 23 ||
svargāccaivātra bhūrlokaṃ taṃḍinā hyavatāritaḥ |
sarvamaṃgaḻamāṃgaḻyaṃ sarvapāpapraṇāśanam || 24 ||
nigadiṣye mahābāho stavānāmuttamaṃ stavam |
brahmaṇāmapi yadbrahma parāṇāmapi yatparam || 25 ||
tejasāmapi yattejastapasāmapi yattapaḥ |
śāṃtānāmapi yaḥ śāṃto dyutīnāmapi yā dyutiḥ || 26 ||
dāṃtānāmapi yo dāṃto dhīmatāmapi yā ca dhīḥ |
devānāmapi yo deva ṛṣīṇāmapi yastvṛṣiḥ || 27 ||
yajñānāmapi yo yajñaḥ śivānāmapi yaḥ śivaḥ |
rudrāṇāmapi yo rudraḥ prabhā prabhavatāmapi || 28 ||
yogināmapi yo yogī kāraṇānāṃ ca kāraṇam |
yato lokāḥ saṃbhavaṃti na bhavaṃti yataḥ punaḥ || 29 ||
sarvabhūtātmabhūtasya harasyāmitatejasaḥ |
aṣṭottarasahasraṃ tu nāmnāṃ śarvasya me śṛṇu |
yacchrutvā manujavyāghra sarvānkāmānavāpsyasi || 30 ||
dhyānam |
śāṃtaṃ padmāsanasthaṃ śaśidharamukuṭaṃ paṃcavaktraṃ trinetraṃ
śūlaṃ vajraṃ ca khaḍgaṃ paraśumabhayadaṃ dakṣabhāge vahaṃtam |
nāgaṃ pāśaṃ ca ghaṃṭāṃ praḻayahutavahaṃ sāṃkuśaṃ vāmabhāge
nānālaṃkārayuktaṃ sphaṭikamaṇinibhaṃ pārvatīśaṃ namāmi ||
stotram |
oṃ sthiraḥ sthāṇuḥ prabhurbhīmaḥ pravaro varado varaḥ |
sarvātmā sarvavikhyātaḥ sarvaḥ sarvakaro bhavaḥ || 1 ||
jaṭī carmī śikhaṃḍī ca sarvāṃgaḥ sarvabhāvanaḥ |
haraśca hariṇākṣaśca sarvabhūtaharaḥ prabhuḥ || 2 ||
pravṛttiśca nivṛttiśca niyataḥ śāśvato dhruvaḥ |
śmaśānavāsī bhagavān khacaro gocaro’rdanaḥ || 3 ||
abhivādyo mahākarmā tapasvī bhūtabhāvanaḥ |
unmattaveṣapracchannaḥ sarvalokaprajāpatiḥ || 4 ||
mahārūpo mahākāyo vṛṣarūpo mahāyaśāḥ |
mahātmā sarvabhūtātmā viśvarūpo mahāhanuḥ || 5 ||
lokapālo’ṃtarhitātmā prasādo hayagardabhiḥ |
pavitraṃ ca mahāṃścaiva niyamo niyamāśritaḥ || 6 ||
sarvakarmā svayaṃbhūta ādirādikaro nidhiḥ |
sahasrākṣo viśālākṣaḥ somo nakṣatrasādhakaḥ || 7 ||
caṃdraḥ sūryaḥ śaniḥ keturgraho grahapatirvaraḥ |
atriratryā namaskartā mṛgabāṇārpaṇo’naghaḥ || 8 || [ādyaṃtalayakartā ca]
mahātapā ghoratapā adīno dīnasādhakaḥ |
saṃvatsarakaro maṃtraḥ pramāṇaṃ paramaṃ tapaḥ || 9 ||
yogī yojyo mahābījo mahāretā mahābalaḥ |
suvarṇaretāḥ sarvajñaḥ subījo bījavāhanaḥ || 10 ||
daśabāhustvanimiṣo nīlakaṃṭha umāpatiḥ |
viśvarūpaḥ svayaṃ śreṣṭho balavīro balo gaṇaḥ || 11 ||
gaṇakartā gaṇapatirdigvāsāḥ kāma eva ca |
maṃtravitparamo maṃtraḥ sarvabhāvakaro haraḥ || 12 ||
kamaṃḍaludharo dhanvī bāṇahastaḥ kapālavān |
aśanī śataghnī khaḍgī paṭṭiśī cāyudhī mahān || 13 ||
sruvahastaḥ surūpaśca tejastejaskaro nidhiḥ |
uṣṇīṣī ca suvaktraśca udagro vinatastathā || 14 ||
dīrghaśca harikeśaśca sutīrthaḥ kṛṣṇa eva ca |
sṛgālarūpaḥ siddhārtho muṃḍaḥ sarvaśubhaṃkaraḥ || 15 ||
ajaśca bahurūpaśca gaṃdhadhārī kapardyapi |
ūrdhvaretā ūrdhvaliṃga ūrdhvaśāyī nabhaḥsthalaḥ || 16 ||
trijaṭī cīravāsāśca rudraḥ senāpatirvibhuḥ |
ahaścaro naktaṃcarastigmamanyuḥ suvarcasaḥ || 17 ||
gajahā daityahā kālo lokadhātā guṇākaraḥ |
siṃhaśārdūlarūpaśca ārdracarmāṃbarāvṛtaḥ || 18 ||
kālayogī mahānādaḥ sarvakāmaścatuṣpathaḥ |
niśācaraḥ pretacārī bhūtacārī maheśvaraḥ || 19 ||
bahubhūto bahudharaḥ svarbhānuramito gatiḥ |
nṛtyapriyo nityanarto nartakaḥ sarvalālasaḥ || 20 ||
ghoro mahātapāḥ pāśo nityo giriruho nabhaḥ |
sahasrahasto vijayo vyavasāyo hyataṃdritaḥ || 21 ||
adharṣaṇo dharṣaṇātmā yajñahā kāmanāśakaḥ | [marṣa]
dakṣayāgāpahārī ca susaho madhyamastathā || 22 ||
tejopahārī balahā mudito’rtho’jito’varaḥ |
gaṃbhīraghoṣo gaṃbhīro gaṃbhīrabalavāhanaḥ || 23 ||
nyagrodharūpo nyagrodho vṛkṣakarṇasthitirvibhuḥ |
sutīkṣṇadaśanaścaiva mahākāyo mahānanaḥ || 24 ||
viṣvakseno hariryajñaḥ saṃyugāpīḍavāhanaḥ |
tīkṣṇatāpaśca haryaśvaḥ sahāyaḥ karmakālavit || 25 ||
viṣṇuprasādito yajñaḥ samudro baḍabāmukhaḥ |
hutāśanasahāyaśca praśāṃtātmā hutāśanaḥ || 26 ||
ugratejā mahātejā janyo vijayakālavit |
jyotiṣāmayanaṃ siddhiḥ sarvavigraha eva ca || 27 ||
śikhī muṃḍī jaṭī jvālī mūrtijo mūrdhago balī |
veṇavī paṇavī tālī khalī kālakaṭaṃkaṭaḥ || 28 ||
nakṣatravigrahamatirguṇabuddhirlayo’gamaḥ |
prajāpatirviśvabāhurvibhāgaḥ sarvago’mukhaḥ || 29 ||
vimocanaḥ susaraṇo hiraṇyakavacodbhavaḥ |
meḍhrajo balacārī ca mahīcārī srutastathā || 30 || [meghajo]
sarvatūryaninādī ca sarvātodyaparigrahaḥ |
vyālarūpo guhāvāsī guho mālī taraṃgavit || 31 ||
tridaśastrikāladhṛkkarmasarvabaṃdhavimocanaḥ |
baṃdhanastvasureṃdrāṇāṃ yudhiśatruvināśanaḥ || 32 ||
sāṃkhyaprasādo durvāsāḥ sarvasādhuniṣevitaḥ |
praskaṃdano vibhāgajño atulyo yajñabhāgavit || 33 ||
sarvavāsaḥ sarvacārī durvāsā vāsavo’maraḥ |
haimo hemakaro’yajñaḥ sarvadhārī dharottamaḥ || 34 || [yajñaḥ]
lohitākṣo mahākṣaśca vijayākṣo viśāradaḥ |
saṃgraho nigrahaḥ kartā sarpacīranivāsanaḥ || 35 ||
mukhyo’mukhyaśca dehaśca kāhaliḥ sarvakāmadaḥ |
sarvakālaprasādaśca subalo balarūpadhṛt || 36 ||
sarvakāmavaraścaiva sarvadaḥ sarvatomukhaḥ |
ākāśanirvirūpaśca nipātī hyavaśaḥ khagaḥ || 37 ||
raudrarūpo’ṃśurādityo bahuraśmiḥ suvarcasī |
vasuvego mahāvego manovego niśācaraḥ || 38 ||
sarvavāsī śriyāvāsī upadeśakaro’karaḥ |
munirātmanirālokaḥ saṃbhagnaśca sahasradaḥ || 39 ||
pakṣī ca pakṣarūpaśca atidīpto viśāṃ patiḥ |
unmādo madanaḥ kāmo hyaśvattho’rthakaro yaśaḥ || 40 ||
vāmadevaśca vāmaśca prāgdakṣiṇaśca vāmanaḥ |
siddhayogī maharṣiśca siddhārthaḥ siddhasādhakaḥ || 41 ||
bhikṣuśca bhikṣurūpaśca vipaṇo mṛduravyayaḥ |
mahāseno viśākhaśca ṣaṣṭibhāgo gavāṃ patiḥ || 42 ||
vajrahastaśca viṣkaṃbhī camūstaṃbhana eva ca |
vṛttāvṛttakarastālo madhurmadhukalocanaḥ || 43 ||
vācaspatyo vājasano nityamāśramapūjitaḥ | [nityamāśritapūjitaḥ]
brahmacārī lokacārī sarvacārī vicāravit || 44 ||
īśāna īśvaraḥ kālo niśācārī pinākabhṛt |
nimittastho nimittaṃ ca naṃdirnaṃdikaro hariḥ || 45 ||
naṃdīśvaraśca naṃdī ca naṃdano naṃdivardhanaḥ |
bhagahārī nihaṃtā ca kālo brahmā pitāmahaḥ || 46 ||
caturmukho mahāliṃgaścāruliṃgastathaiva ca |
liṃgādhyakṣaḥ surādhyakṣo yogādhyakṣo yugāvahaḥ || 47 ||
bījādhyakṣo bījakartā adhyātmānugato balaḥ |
itihāsaḥ sakalpaśca gautamo’tha niśākaraḥ || 48 ||
daṃbho hyadaṃbho vaidaṃbho vaśyo vaśakaraḥ kaliḥ |
lokakartā paśupatirmahākartā hyanauṣadhaḥ || 49 ||
akṣaraṃ paramaṃ brahma balavacchakra eva ca |
nītirhyanītiḥ śuddhātmā śuddho mānyo gatāgataḥ || 50 ||
bahuprasādaḥ susvapno darpaṇo’tha tvamitrajit |
vedakāro maṃtrakāro vidvān samaramardanaḥ || 51 ||
mahāmeghanivāsī ca mahāghoro vaśīkaraḥ |
agnijvālo mahājvālo atidhūmro huto haviḥ || 52 ||
vṛṣaṇaḥ śaṃkaro nityavarcasvī dhūmaketanaḥ |
nīlastathāṃgalubdhaśca śobhano niravagrahaḥ || 53 ||
svastidaḥ svastibhāvaśca bhāgī bhāgakaro laghuḥ |
utsaṃgaśca mahāṃgaśca mahāgarbhaparāyaṇaḥ || 54 ||
kṛṣṇavarṇaḥ suvarṇaśca iṃdriyaṃ sarvadehinām |
mahāpādo mahāhasto mahākāyo mahāyaśāḥ || 55 ||
mahāmūrdhā mahāmātro mahānetro niśālayaḥ |
mahāṃtako mahākarṇo mahoṣṭhaśca mahāhanuḥ || 56 ||
mahānāso mahākaṃburmahāgrīvaḥ śmaśānabhāk |
mahāvakṣā mahorasko hyaṃtarātmā mṛgālayaḥ || 57 ||
laṃbano laṃbitoṣṭhaśca mahāmāyaḥ payonidhiḥ |
mahādaṃto mahādaṃṣṭro mahājihvo mahāmukhaḥ || 58 ||
mahānakho mahāromā mahākeśo mahājaṭaḥ |
prasannaśca prasādaśca pratyayo girisādhanaḥ || 59 ||
snehano’snehanaścaiva ajitaśca mahāmuniḥ |
vṛkṣākāro vṛkṣaketuranalo vāyuvāhanaḥ || 60 ||
gaṃḍalī merudhāmā ca devādhipatireva ca |
atharvaśīrṣaḥ sāmāsya ṛksahasrāmitekṣaṇaḥ || 61 ||
yajuḥ pādabhujo guhyaḥ prakāśo jaṃgamastathā |
amoghārthaḥ prasādaśca abhigamyaḥ sudarśanaḥ || 62 ||
upakāraḥ priyaḥ sarvaḥ kanakaḥ kāṃcanacchaviḥ |
nābhirnaṃdikaro bhāvaḥ puṣkarasthapatiḥ sthiraḥ || 63 ||
dvādaśastrāsanaścādyo yajño yajñasamāhitaḥ |
naktaṃ kaliśca kālaśca makaraḥ kālapūjitaḥ || 64 ||
sagaṇo gaṇakāraśca bhūtavāhanasārathiḥ |
bhasmaśayo bhasmagoptā bhasmabhūtastarurgaṇaḥ || 65 ||
lokapālastathā’loko mahātmā sarvapūjitaḥ |
śuklastriśuklaḥ saṃpannaḥ śucirbhūtaniṣevitaḥ || 66 ||
āśramasthaḥ kriyāvastho viśvakarmamatirvaraḥ |
viśālaśākhastāmroṣṭho hyaṃbujālaḥ suniścalaḥ || 67 ||
kapilaḥ kapiśaḥ śukla āyuścaiva paro¶ḥ |
gaṃdharvo hyaditistārkṣyaḥ suvijñeyaḥ suśāradaḥ || 68 ||
paraśvadhāyudho devo hyanukārī subāṃdhavaḥ |
tuṃbavīṇo mahākrodha ūrdhvaretā jaleśayaḥ || 69 ||
ugro vaṃśakaro vaṃśo vaṃśanādo hyaniṃditaḥ |
sarvāṃgarūpo māyāvī suhṛdo hyanilo’nalaḥ || 70 ||
baṃdhano baṃdhakartā ca subaṃdhanavimocanaḥ |
sa yajñāriḥ sa kāmārirmahādaṃṣṭro mahāyudhaḥ || 71 ||
bahudhā niṃditaḥ śarvaḥ śaṃkaraḥ śaṃkaro’dhanaḥ |
amareśo mahādevo viśvadevaḥ surārihā || 72 ||
ahirbudhnyo’nilābhaśca cekitāno havistathā | [hari]
ajaikapācca kāpālī triśaṃkurajitaḥ śivaḥ || 73 ||
dhanvaṃtarirdhūmaketuḥ skaṃdo vaiśravaṇastathā |
dhātā śakraśca viṣṇuśca mitrastvaṣṭā dhruvo dharaḥ || 74 ||
prabhāvaḥ sarvago vāyuraryamā savitā raviḥ |
uṣaṃguśca vidhātā ca māṃdhātā bhūtabhāvanaḥ || 75 ||
vibhurvarṇavibhāvī ca sarvakāmaguṇāvahaḥ |
padmanābho mahāgarbhaścaṃdravaktro’nilo’nalaḥ || 76 ||
balavāṃścopaśāṃtaśca purāṇaḥ puṇyacaṃcurī |
kurukartā kuruvāsī kurubhūto guṇauṣadhaḥ || 77 ||
sarvāśayo darbhacārī sarveṣāṃ prāṇināṃ patiḥ |
devadevaḥ sukhāsaktaḥ sadasatsarvaratnavit || 78 ||
kailāsagirivāsī ca himavadgirisaṃśrayaḥ |
kūlahārī kūlakartā bahuvidyo bahupradaḥ || 79 ||
vaṇijo vardhakī vṛkṣo vakulaścaṃdanaśchadaḥ |
sāragrīvo mahājatruralolaśca mahauṣadhaḥ || 80 ||
siddhārthakārī siddhārthaśchaṃdovyākaraṇottaraḥ |
siṃhanādaḥ siṃhadaṃṣṭraḥ siṃhagaḥ siṃhavāhanaḥ || 81 ||
prabhāvātmā jagatkālasthālo lokahitastaruḥ |
sāraṃgo navacakrāṃgaḥ ketumālī sabhāvanaḥ || 82 ||
bhūtālayo bhūtapatirahorātramaniṃditaḥ || 83 ||
vāhitā sarvabhūtānāṃ nilayaśca vibhurbhavaḥ |
amoghaḥ saṃyato hyaśvo bhojanaḥ prāṇadhāraṇaḥ || 84 ||
dhṛtimān matimān dakṣaḥ satkṛtaśca yugādhipaḥ |
gopālirgopatirgrāmo gocarmavasano hariḥ || 85 ||
hiraṇyabāhuśca tathā guhāpālaḥ praveśinām |
prakṛṣṭārirmahāharṣo jitakāmo jiteṃdriyaḥ || 86 ||
gāṃdhāraśca suvāsaśca tapaḥsakto ratirnaraḥ |
mahāgīto mahānṛtyo hyapsarogaṇasevitaḥ || 87 ||
mahāketurmahādhāturnaikasānucaraścalaḥ |
āvedanīya ādeśaḥ sarvagaṃdhasukhāvahaḥ || 88 ||
toraṇastāraṇo vātaḥ paridhī patikhecaraḥ |
saṃyogo vardhano vṛddho ativṛddho guṇādhikaḥ || 89 ||
nitya ātmasahāyaśca devāsurapatiḥ patiḥ |
yuktaśca yuktabāhuśca devo divisuparvaṇaḥ || 90 ||
āṣāḍhaśca suṣāḍhaśca dhruvo’tha hariṇo haraḥ |
vapurāvartamānebhyo vasuśreṣṭho mahāpathaḥ || 91 ||
śirohārī vimarśaśca sarvalakṣaṇalakṣitaḥ |
akṣaśca rathayogī ca sarvayogī mahābalaḥ || 92 ||
samāmnāyo’samāmnāyastīrthadevo mahārathaḥ |
nirjīvo jīvano maṃtraḥ śubhākṣo bahukarkaśaḥ || 93 ||
ratnaprabhūto raktāṃgo mahārṇavanipānavit | [ratnāṃgo]
mūlaṃ viśālo hyamṛto vyaktāvyaktastaponidhiḥ || 94 ||
ārohaṇo’dhirohaśca śīladhārī mahāyaśāḥ |
senākalpo mahākalpo yogo yugakaro hariḥ || 95 || [yogakaro]
yugarūpo mahārūpo mahānāgahano vadhaḥ |
nyāyanirvapaṇaḥ pādaḥ paṃḍito hyacalopamaḥ || 96 ||
bahumālo mahāmālaḥ śaśī harasulocanaḥ |
vistāro lavaṇaḥ kūpastriyugaḥ saphalodayaḥ || 97 ||
trilocano viṣaṇṇāṃgo maṇividdho jaṭādharaḥ |
biṃdurvisargaḥ sumukhaḥ śaraḥ sarvāyudhaḥ sahaḥ || 98 ||
nivedanaḥ sukhājātaḥ sugaṃdhāro mahādhanuḥ |
gaṃdhapālī ca bhagavānutthānaḥ sarvakarmaṇām || 99 ||
maṃthāno bahulo vāyuḥ sakalaḥ sarvalocanaḥ |
talastālaḥ karasthālī ūrdhvasaṃhanano mahān || 100 ||
chatraṃ succhatro vikhyāto lokaḥ sarvāśrayaḥ kramaḥ |
muṃḍo virūpo vikṛto daṃḍī kuṃḍī vikurvaṇaḥ || 101 ||
haryakṣaḥ kakubho vajrī śatajihvaḥ sahasrapāt |
sahasramūrdhā deveṃdraḥ sarvadevamayo guruḥ || 102 ||
sahasrabāhuḥ sarvāṃgaḥ śaraṇyaḥ sarvalokakṛt |
pavitraṃ trikakunmaṃtraḥ kaniṣṭhaḥ kṛṣṇapiṃgaḻaḥ || 103 ||
brahmadaṃḍavinirmātā śataghnīpāśaśaktimān |
padmagarbho mahāgarbho brahmagarbho jalodbhavaḥ || 104 ||
gabhastirbrahmakṛdbrahmī brahmavidbrāhmaṇo gatiḥ |
anaṃtarūpo naikātmā tigmatejāḥ svayaṃbhuvaḥ || 105 ||
ūrdhvagātmā paśupatirvātaraṃhā manojavaḥ |
caṃdanī padmanālāgraḥ surabhyuttaraṇo naraḥ || 106 ||
karṇikāramahāsragvī nīlamauḻiḥ pinākadhṛt |
umāpatirumākāṃto jāhnavīdhṛdumādhavaḥ || 107 ||
varo varāho varado vareṇyaḥ sumahāsvanaḥ |
mahāprasādo damanaḥ śatruhā śvetapiṃgaḻaḥ || 108 ||
pītātmā paramātmā ca prayatātmā pradhānadhṛt | [prītātmā]
sarvapārśvamukhastryakṣo dharmasādhāraṇo varaḥ || 109 ||
carācarātmā sūkṣmātmā amṛto govṛṣeśvaraḥ |
sādhyarṣirvasurādityo vivasvānsavitāmṛtaḥ || 110 ||
vyāsaḥ sargaḥ susaṃkṣepo vistaraḥ paryayo naraḥ |
ṛtuḥ saṃvatsaro māsaḥ pakṣaḥ saṃkhyāsamāpanaḥ || 111 ||
kaḻā kāṣṭhā lavā mātrā muhūrtāhaḥ kṣapāḥ kṣaṇāḥ |
viśvakṣetraṃ prajābījaṃ liṃgamādyastu nirgamaḥ || 112 ||
sadasadvyaktamavyaktaṃ pitā mātā pitāmahaḥ |
svargadvāraṃ prajādvāraṃ mokṣadvāraṃ triviṣṭapam || 113 ||
nirvāṇaṃ hlādanaścaiva brahmalokaḥ parā gatiḥ |
devāsuravinirmātā devāsuraparāyaṇaḥ || 114 ||
devāsuragururdevo devāsuranamaskṛtaḥ |
devāsuramahāmātro devāsuragaṇāśrayaḥ || 115 ||
devāsuragaṇādhyakṣo devāsuragaṇāgraṇīḥ |
devātidevo devarṣirdevāsuravarapradaḥ || 116 || [devādi]
devāsureśvaro viśvo devāsuramaheśvaraḥ |
sarvadevamayo’ciṃtyo devatātmā”tmasaṃbhavaḥ || 117 ||
udbhittrivikramo vaidyo virajo nīrajo’maraḥ |
īḍyo hastīśvaro vyāghro devasiṃho nararṣabhaḥ || 118 ||
vibudho’gravaraḥ sūkṣmaḥ sarvadevastapomayaḥ |
suyuktaḥ śobhano vajrī prāsānāṃ prabhavo’vyayaḥ || 119 ||
guhaḥ kāṃto nijaḥ sargaḥ pavitraṃ sarvapāvanaḥ |
śṛṃgī śṛṃgapriyo babhrū rājarājo nirāmayaḥ || 120 ||
abhirāmaḥ suragaṇo virāmaḥ sarvasādhanaḥ |
lalāṭākṣo viśvadevo hariṇo brahmavarcasaḥ || 121 ||
sthāvarāṇāṃ patiścaiva niyameṃdriyavardhanaḥ |
siddhārthaḥ siddhabhūtārtho’ciṃtyaḥ satyavrataḥ śuciḥ || 122 ||
vratādhipaḥ paraṃ brahma bhaktānāṃ paramā gatiḥ | [bhaktānugrahakārakaḥ]
vimukto muktatejāśca śrīmān śrīvardhano jagat || 123 ||
uttarapīṭhikā (phalaśṛti)
yathā pradhānaṃ bhagavāniti bhaktyā stuto mayā |
yaṃ na brahmādayo devā vidustattvena narṣayaḥ || 1 ||
stotavyamarcyaṃ vaṃdyaṃ ca kaḥ stoṣyati jagatpatim |
bhaktyā tvevaṃ puraskṛtya mayā yajñapatirvibhuḥ || 2 ||
tato’bhyanujñāṃ saṃprāpya stuto matimatāṃ varaḥ |
śivamebhiḥ stuvan devaṃ nāmabhiḥ puṣṭivardhanaiḥ || 3 ||
nityayuktaḥ śucirbhaktaḥ prāpnotyātmānamātmanā |
etaddhi paramaṃ brahma paraṃ brahmādhigacchati || 4 ||
ṛṣayaścaiva devāśca stuvaṃtyetena tatparam |
stūyamāno mahādevastuṣyate niyatātmabhiḥ || 5 ||
bhaktānukaṃpī bhagavānātmasaṃsthākaro vibhuḥ |
tathaiva ca manuṣyeṣu ye manuṣyāḥ pradhānataḥ || 6 ||
āstikāḥ śraddadhānāśca bahubhirjanmabhiḥ stavaiḥ |
bhaktyā hyananyamīśānaṃ paraṃ devaṃ sanātanam || 7 ||
karmaṇā manasā vācā bhāvenāmitatejasaḥ |
śayānā jāgramāṇāśca vrajannupaviśaṃstathā || 8 ||
unmiṣannimiṣaṃścaiva ciṃtayaṃtaḥ punaḥ punaḥ |
śṛṇvaṃtaḥ śrāvayaṃtaśca kathayaṃtaśca te bhavam || 9 ||
stuvaṃtaḥ stūyamānāśca tuṣyaṃti ca ramaṃti ca |
janmakoṭisahasreṣu nānāsaṃsārayoniṣu || 10 ||
jaṃtorvigatapāpasya bhave bhaktiḥ prajāyate |
utpannā ca bhave bhaktirananyā sarvabhāvataḥ || 11 ||
bhāvinaḥ kāraṇe cāsya sarvayuktasya sarvathā |
etaddeveṣu duṣprāpaṃ manuṣyeṣu na labhyate || 12 ||
nirvighnā niścalā rudre bhaktiravyabhicāriṇī |
tasyaiva ca prasādena bhaktirutpadyate nṛṇām || 13 ||
yena yāṃti parāṃ siddhiṃ tadbhāvagatacetasaḥ |
ye sarvabhāvānugatāḥ prapadyaṃte maheśvaram || 14 ||
prapannavatsalo devaḥ saṃsārāttānsamuddharet |
evamanye vikurvaṃti devāḥ saṃsāramocanam || 15 ||
manuṣyāṇāmṛte devaṃ nānyā śaktistapobalam |
iti teneṃdrakalpena bhagavān sadasatpatiḥ || 16 ||
kṛttivāsāḥ stutaḥ kṛṣṇa taṃḍinā śubhabuddhinā |
stavametaṃ bhagavato brahmā svayamadhārayat || 17 ||
gīyate ca sa buddhyeta brahmā śaṃkarasannidhau |
idaṃ puṇyaṃ pavitraṃ ca sarvadā pāpanāśanam || 18 ||
yogadaṃ mokṣadaṃ caiva svargadaṃ toṣadaṃ tathā |
evametatpaṭhaṃte ya ekabhaktyā tu śaṃkaram || 19 ||
yā gatiḥ sāṃkhyayogānāṃ vrajaṃtyetāṃ gatiṃ tadā |
stavametaṃ prayatnena sadā rudrasya sannidhau || 20 ||
abdamekaṃ caredbhaktaḥ prāpnuyādīpsitaṃ phalam |
etadrahasyaṃ paramaṃ brahmaṇo hṛdi saṃsthitam || 21 ||
brahmā provāca śakrāya śakraḥ provāca mṛtyave |
mṛtyuḥ provāca rudrebhyo rudrebhyastaṃḍimāgamat || 22 ||
mahatā tapasā prāptastaṃḍinā brahmasadmani |
taṃḍiḥ provāca śukrāya gautamāya ca bhārgavaḥ || 23 ||
vaivasvatāya manave gautamaḥ prāha mādhava |
nārāyaṇāya sādhyāya samādhiṣṭhāya dhīmate || 24 ||
yamāya prāha bhagavān sādhyo nārāyaṇo’cyutaḥ |
nāciketāya bhagavānāha vaivasvato yamaḥ || 25 ||
mārkaṃḍeyāya vārṣṇeya nāciketo’bhyabhāṣata |
mārkaṃḍeyānmayā prāpto niyamena janārdana || 26 ||
tavāpyahamamitraghna stavaṃ dadyāṃ hyaviśrutam |
svargyamārogyamāyuṣyaṃ dhanyaṃ vedena sammitam || 27 ||
nāsya vighnaṃ vikurvaṃti dānavā yakṣarākṣasāḥ |
piśācā yātudhānā vā guhyakā bhujagā api || 28 ||
yaḥ paṭheta śuciḥ pārtha brahmacārī jiteṃdriyaḥ | [bhūtvā]
abhagnayogo varṣaṃ tu so’śvamedhaphalaṃ labhet || 29 ||
iti śrīmahābhārate anuśāsanaparvaṇi mahādevasahasranāma stotraṃ nāma saptadaśo’dhyāyaḥ ||