śivānaṃda lahari
kaḻābhyāṃ cūḍālaṃkṛta-śaśikaḻābhyāṃ nijatapaḥ-
-phalābhyāṃ bhakteṣu prakaṭita-phalābhyāṃ bhavatu me |
śivābhyā-mastoka-tribhuvana-śivābhyāṃ hṛdi puna-
-rbhavābhyā-mānaṃda-sphuradanubhavābhyāṃ natiriyam || 1 ||
gaḻaṃtī śaṃbho tvaccarita-saritaḥ kilbiṣarajo
daḻaṃtī dhīkulyā-saraṇiṣu pataṃtī vijayatām |
diśaṃtī saṃsāra-bhramaṇa-paritāpopaśamanaṃ
vasaṃtī maccetohradabhuvi śivānaṃdalaharī || 2 ||
trayīvedyaṃ hṛdyaṃ tripura-haramādyaṃ trinayanaṃ
jaṭābhārodāraṃ caladuragahāraṃ mṛgadharam |
mahādevaṃ devaṃ mayi sadayabhāvaṃ paśupatiṃ
cidālaṃbaṃ sāṃbaṃ śivamati-viḍaṃbaṃ hṛdi bhaje || 3 ||
sahasraṃ vartaṃte jagati vibudhāḥ kṣudraphaladā
na manye svapne vā tadanusaraṇaṃ tatkṛtaphalam |
hari-brahmādīnā-mapi nikaṭa-bhājāmasulabhaṃ
ciraṃ yāce śaṃbho śiva tava padāṃbhoja-bhajanam || 4 ||
smṛtau śāstre vaidye śakuna-kavitā-gānaphaṇitau
purāṇe maṃtre vā stuti-naṭana-hāsyeṣvacaturaḥ |
kathaṃ rājñāṃ prītirbhavati mayi ko’haṃ paśupate
paśuṃ māṃ sarvajña prathita kṛpayā pālaya vibho || 5 ||
ghaṭo vā mṛtpiṃḍo-‘pyaṇurapi ca dhūmo’gniracalaḥ
paṭo vā taṃturvā pariharati kiṃ ghoraśamanam |
vṛthā kaṃṭhakṣobhaṃ vahasi tarasā tarkavacasā
padāṃbhojaṃ śaṃbhorbhaja paramasaukhyaṃ vraja sudhīḥ || 6 ||
manaste pādābje nivasatu vacaḥ stotraphaṇitau
karau cābhyarcāyāṃ śrutirapi kathā karṇanavidhau |
tava dhyāne buddhirnayanayugaḻaṃ mūrtivibhave [buddhiḥ nayanayugaḻaṃ]
para-graṃthānkairvā paramaśiva jāne paramataḥ || 7 ||
yathā buddhiḥ śuktau rajatamiti kācāśmani maṇi- [maṇiḥ jale]
-rjale paiṣṭe kṣīraṃ bhavati mṛgatṛṣṇā-su salilam |
tathā devabhrāṃtyā bhajati bhavadanyaṃ jaḍajano
mahādeveśaṃ tvāṃ manasi ca na matvā paśupate || 8 ||
gabhīre kāsāre viśati vijane ghoravipine
viśāle śaile ca bhramati kusumārthaṃ jaḍamatiḥ |
samarpyaikaṃ cetaḥ sarasijamu-mānātha bhavate
sukhe-nāvasthātuṃ jana iha na jānāti kimaho || 9 ||
naratvaṃ devatvaṃ nagavana-mṛgatvaṃ maśakatā
paśutvaṃ kīṭatvaṃ bhavatu vihagatvādi jananam |
sadā tvatpādābja-smaraṇa-paramānaṃdalaharī-
-vihārāsaktaṃ ceddhṛdayamiha kiṃ tena vapuṣā || 10 ||
vaṭurvā gehī vā yatirapi jaṭī vā taditaro
naro vā yaḥ kaścidbhavatu bhava kiṃ tena bhavati |
yadīyaṃ hṛtpadmaṃ yadi bhavadadhīnaṃ paśupate
tadīyastvaṃ śaṃbho bhavasi bhavabhāraṃ ca vahasi || 11 ||
guhāyāṃ gehe vā bahirapi vane vā’driśikhare
jale vā vahnau vā vasatu vasateḥ kiṃ vada phalam |
sadā yasyaivāṃtaḥ-karaṇamapi śaṃbho tava pade
sthitaṃ cedyogo’sau sa ca paramayogī sa ca sukhī || 12 ||
asāre saṃsāre nija-bhajanadūre jaḍadhiyā
bhramaṃtaṃ māmaṃdhaṃ paramakṛpayā pātumucitam |
madanyaḥ ko dīnastava kṛpaṇa-rakṣātinipuṇa- [rakṣātinipuṇaḥ tvadanyaḥ]
-stvadanyaḥ ko vā me trijagati śaraṇyaḥ paśupate || 13 ||
prabhustvaṃ dīnānāṃ khalu paramabaṃdhuḥ paśupate
pramukhyo’haṃ teṣāmapi kimuta baṃdhutvamanayoḥ |
tvayaiva kṣaṃtavyāḥ śiva madaparādhāśca sakalāḥ
prayatnā-tkartavyaṃ madavanamiyaṃ baṃdhusaraṇiḥ || 14 ||
upekṣā no cetkiṃ na harasi bhavaddhyāna-vimukhāṃ
durāśā-bhūyiṣṭhāṃ vidhilipi-maśakto yadi bhavān |
śirastadvaidhātraṃ nanakhalu suvṛttaṃ paśupate
kathaṃ vā niryatnaṃ karanakha-mukhenaiva lulitam || 15 ||
viriṃci-rdīrghāyu-rbhavatu bhavatā tatparaśira- [tatparaśiraḥ catuṣkaṃ]
-ścatuṣkaṃ saṃrakṣyaṃ sa khalu bhuvi dainyaṃ likhitavān |
vicāraḥ ko vā māṃ viśada kṛpayā pāti śiva te
kaṭākṣavyāpāraḥ svayamapi ca dīnāvanaparaḥ || 16 ||
phalādvā puṇyānāṃ mayi karuṇayā vā tvayi vibho
prasanne’pi svāmin bhavadamala-pādābja-yugaḻam |
kathaṃ paśyeyaṃ māṃ sthagayati namaḥ saṃbhramajuṣāṃ
niliṃpānāṃ śreṇi-rnija-kanaka-māṇikya-makuṭaiḥ || 17 ||
tvameko lokānāṃ paramaphalado divyapadavīṃ
vahaṃtastvanmūlāṃ punarapi bhajaṃte harimukhāḥ |
kiyadvā dākṣiṇyaṃ tava śiva madāśā ca kiyatī
kadā vā madrakṣāṃ vahasi karuṇā-pūritadṛśā || 18 ||
durāśā-bhūyiṣṭhe duradhipa-gṛhadvāra-ghaṭake
duraṃte saṃsāre duritanilaye duḥkhajanake |
madāyāsaṃ kiṃ na vyapanayasi kasyopa-kṛtaye
vadeyaṃ prītiścettava śiva kṛtārthāḥ khalu vayam || 19 ||
sadā mohāṭavyāṃ carati yuvatīnāṃ kucagirau
naṭatyāśā-śākhā-svaṭati jhaṭiti svairamabhitaḥ |
kapālin bhikṣo me hṛdaya-kapimatyaṃta-capalaṃ
dṛḍhaṃ bhaktyā baddhvā śiva bhavadadhīnaṃ kuru vibho || 20 ||
dhṛti-staṃbhādhārāṃ dṛḍha-guṇa-nibaddhāṃ sagamanāṃ
vicitrāṃ padmāḍhyāṃ pratidivasa-sanmārga-ghaṭitām |
smarāre maccetaḥ-sphuṭa-paṭakuṭīṃ prāpya viśadāṃ
jaya svāmin śaktyā saha śiva gaṇaiḥ sevita vibho || 21 ||
pralobhādyairarthāharaṇa-parataṃtro dhanigṛhe [pralobhādyaiḥ arthāharaṇa-parataṃtro]
praveśodyuktaḥ san bhramati bahudhā taskarapate |
imaṃ cetaścoraṃ kathamiha sahe śaṃkara vibho
tavādhīnaṃ kṛtvā mayi niraparādhe kuru kṛpām || 22 ||
karomi tvatpūjāṃ sapadi sukhado me bhava vibho
vidhitvaṃ viṣṇutvaṃ diśasi khalu tasyāḥ phalamiti |
punaśca tvāṃ draṣṭuṃ divi bhuvi vahanpakṣi-mṛgatā-
-madṛṣṭvā tatkhedaṃ kathamiha sahe śaṃkara vibho || 23 ||
kadā vā kailāse kanakamaṇisaudhe saha gaṇai- [saha gaṇaiḥ vasan]
-rvasan śaṃbhoragre sphuṭa-ghaṭita-mūrdhāṃjalipuṭaḥ |
vibho sāṃba svāmi-nparamaśiva pāhīti nigada-
-nvidhātṝṇāṃ kalpān kṣaṇamiva vineṣyāmi sukhataḥ || 24 ||
stavai-rbrahmādīnāṃ jayajaya-vacobhirniyamināṃ
gaṇānāṃ keḻībhirmadakalamahokṣasya kakudi | [keḻībhiḥ madakala-mahokṣasya]
sthitaṃ nīlagrīvaṃ trinayana-mumāśliṣṭa-vapuṣaṃ
kadā tvāṃ paśyeyaṃ karadhṛta-mṛgaṃ khaṃḍa-paraśum || 25 ||
kadā vā tvāṃ dṛṣṭvā giriśa tava bhavyāṃghri yugaḻaṃ
gṛhītvā hastābhyāṃ śirasi nayane vakṣasi vahan |
samāśliṣyā-ghrāya sphuṭa jalaja gaṃdhān parimalā-
-nalabhyāṃ brahmādyairmudamanubhaviṣyāmi hṛdaye || 26 || [brahmādyaiḥ muda-manubhaviṣyāmi]
karasthe hemādrau giriśa nikaṭasthe dhanapatau
gṛhasthe svarbhūjā-mara surabhi ciṃtāmaṇigaṇe |
śiraḥsthe śītāṃśau caraṇayugaḻasthe’khilaśubhe
kamarthaṃ dāsye’haṃ bhavatu bhavadarthaṃ mama manaḥ || 27 ||
sārūpyaṃ tava pūjane śiva mahādeveti saṃkīrtane
sāmīpyaṃ śivabhakti-dhuryajanatā-sāṃgatya-saṃbhāṣaṇe ||
sālokyaṃ ca carācarātmakatanudhyāne bhavānīpate
sāyujyaṃ mama siddhamatra bhavati svāmin kṛtārtho’smyaham || 28 ||
tvatpādāṃbujamarcayāmi paramaṃ tvāṃ ciṃtayāmyanvahaṃ
tvāmīśaṃ śaraṇaṃ vrajāmi vacasā tvāmeva yāce vibho |
vīkṣāṃ me diśa cākṣuṣīṃ sakaruṇāṃ divyaiściraṃ prārthitāṃ
śaṃbho lokaguro madīyamanasaḥ saukhyopadeśaṃ kuru || 29 ||
vastroddhūtavidhau sahasrakaratā puṣpārcane viṣṇutā
gaṃdhe gaṃdhavahātmatā’nnapacane barhirmukhādhyakṣatā |
pātre kāṃcanagarbhatāsti mayi cedbāleṃducūḍāmaṇe
śuśrūṣāṃ karavāṇi te paśupate svāmiṃstrilokīguro || 30 ||
nālaṃ vā paramopakārakamidaṃ tvekaṃ paśūnāṃ pate
paśyan kukṣigatāṃścarācaragaṇān bāhyasthitān rakṣitum |
sarvāmartyapalāyanauṣadhamatijvālākaraṃ bhīkaraṃ
nikṣiptaṃ garaḻaṃ gaḻe na giḻitaṃ nodgīrṇameva tvayā || 31 ||
jvālograḥ sakalāmarātibhayadaḥ kṣveḻaḥ kathaṃ vā tvayā
dṛṣṭaḥ kiṃ ca kare dhṛtaḥ karatale kiṃ pakvajaṃbūphalam |
jihvāyāṃ nihitaśca siddhaghuṭikā vā kaṃṭhadeśe bhṛtaḥ
kiṃ te nīlamaṇirvibhūṣaṇamayaṃ śaṃbho mahātman vada || 32 ||
nālaṃ vā sakṛdeva deva bhavataḥ sevā natirvā nutiḥ
pūjā vā smaraṇaṃ kathāśravaṇamapyālokanaṃ mādṛśām |
svāminnasthiradevatānusaraṇāyāsena kiṃ labhyate
kā vā muktiritaḥ kuto bhavati cetkiṃ prārthanīyaṃ tadā || 33 ||
kiṃ brūmastava sāhasaṃ paśupate kasyāsti śaṃbho bhava-
-ddhairyaṃ cedṛśamātmanaḥ sthitiriyaṃ cānyaiḥ kathaṃ labhyate |
bhraśyaddevagaṇaṃ trasanmunigaṇaṃ naśyatprapaṃcaṃ layaṃ
paśyannirbhaya eka eva viharatyānaṃdasāṃdro bhavān || 34 ||
yogakṣemadhuraṃdharasya sakalaśreyaḥpradodyogino
dṛṣṭādṛṣṭamatopadeśakṛtino bāhyāṃtaravyāpinaḥ |
sarvajñasya dayākarasya bhavataḥ kiṃ veditavyaṃ mayā
śaṃbho tvaṃ paramāṃtaraṃga iti me citte smarāmyanvaham || 35 ||
bhakto bhaktiguṇāvṛte mudamṛtāpūrṇe prasanne manaḥ
kuṃbhe sāṃba tavāṃghripallavayugaṃ saṃsthāpya saṃvitphalam |
sattvaṃ maṃtramudīrayannijaśarīrāgāraśuddhiṃ vahan
puṇyāhaṃ prakaṭīkaromi ruciraṃ kaḻyāṇamāpādayan || 36 ||
āmnāyāṃbudhimādareṇa sumanaḥsaṃghāḥ samudyanmano [samudyanmanaḥ]
maṃthānaṃ dṛḍhabhaktirajjusahitaṃ kṛtvā mathitvā tataḥ |
somaṃ kalpataruṃ suparvasurabhiṃ ciṃtāmaṇiṃ dhīmatāṃ
nityānaṃdasudhāṃ niraṃtararamāsaubhāgyamātanvate || 37 ||
prākpuṇyācalamārgadarśitasudhāmūrtiḥ prasannaḥ śivaḥ
somaḥ sadgaṇasevito mṛgadharaḥ pūrṇastamomocakaḥ | [sadguṇasevito]
cetaḥ puṣkaralakṣito bhavati cedānaṃdapāthonidhiḥ
prāgalbhyena vijṛṃbhate sumanasāṃ vṛttistadā jāyate || 38 ||
dharmo me caturaṃghrikaḥ sucaritaḥ pāpaṃ vināśaṃ gataṃ
kāmakrodhamadādayo vigaḻitāḥ kālāḥ sukhāviṣkṛtāḥ |
jñānānaṃdamahauṣadhiḥ suphalitā kaivalyanāthe sadā
mānye mānasapuṃḍarīkanagare rājāvataṃse sthite || 39 ||
dhīyaṃtreṇa vacoghaṭena kavitākulyopakulyākramai- [kavitākulyopakulyākramaiḥ]
-rānītaiśca sadāśivasya caritāṃbhorāśidivyāmṛtaiḥ |
hṛtkedārayutāśca bhaktikalamāḥ sāphalyamātanvate
durbhikṣānmama sevakasya bhagavanviśveśa bhītiḥ kutaḥ || 40 ||
pāpotpātavimocanāya ruciraiśvaryāya mṛtyuṃjaya
stotradhyānanatipradakṣiṇasaparyālokanākarṇane |
jihvācittaśiroṃghrihastanayanaśrotrairahaṃ prārthito
māmājñāpaya tannirūpaya muhurmāmeva mā me’vacaḥ || 41 ||
gāṃbhīryaṃ parikhāpadaṃ ghanadhṛtiḥ prākāra udyadguṇa- [udyadguṇastomaḥ]
-stomaścāptabalaṃ ghaneṃdriyacayo dvārāṇi dehe sthitaḥ |
vidyā vastusamṛddhirityakhilasāmagrīsamete sadā
durgātipriyadeva māmakamanodurge nivāsaṃ kuru || 42 ||
mā gaccha tvamitastato giriśa bho mayyeva vāsaṃ kuru
svāminnādikirāta māmakamanaḥkāṃtārasīmāṃtare |
vartaṃte bahuśo mṛgā madajuṣo mātsaryamohādaya- [ mātsaryamohādayaḥ]
-stānhatvā mṛgayāvinodarucitā lābhaṃ ca saṃprāpsyasi || 43 ||
karalagnamṛgaḥ karīṃdrabhaṃgo
ghanaśārdūlavikhaṃḍano’stajaṃtuḥ |
giriśo viśadākṛtiśca cetaḥ-
-kuhare paṃcamukho’sti me kuto bhīḥ || 44 ||
chaṃdaḥ śākhiśikhānvitair [śākhiśikhānvitaiḥ] dvijavaraiḥ saṃsevite śāśvate
saukhyāpādini khedabhedini sudhāsāraiḥ phalairdīpite |
cetaḥpakṣiśikhāmaṇe tyaja vṛthā saṃcāramanyairalaṃ
nityaṃ śaṃkara pādapadmayugaḻīnīḍe vihāraṃ kuru || 45 ||
ākīrṇe nakharājikāṃtivibhavai [nakharājikāṃtivibhavaiḥ] rudyatsudhāvaibhavai-[rudyatsudhāvaibhavaiḥ]
-rādhaute’pi ca padmarāgalalite haṃsavrajairāśrite |
nityaṃ bhaktivadhūgaṇaiśca rahasi svecchāvihāraṃ kuru
sthitvā mānasarājahaṃsa girijānāthāṃghrisaudhāṃtare || 46 ||
śaṃbhudhyāna vasaṃtasaṃgini hṛdārāme’ghajīrṇacchadāḥ
srastā bhaktilatācchaṭā vilasitāḥ puṇyapravāḻaśritāḥ |
dīpyaṃte guṇakorakā japavacaḥpuṣpāṇi sadvāsanā
jñānānaṃda sudhāmaraṃdalaharī saṃvitphalābhyunnatiḥ || 47 ||
nityānaṃdarasālayaṃ suramunisvāṃtāṃbujātāśrayaṃ
svacchaṃ saddvijasevitaṃ kaluṣahṛtsadvāsanā viṣkṛtam |
śaṃbhudhyāna sarovaraṃ vraja manohaṃ sāvataṃsa sthiraṃ
kiṃ kṣudrā śrayapalvala bhramaṇa saṃjātaśramaṃ prāpsyasi || 48 ||
ānaṃdāmṛta pūritā harapadāṃ bhojā lavālodyatā
sthairyopaghnamupetya bhaktilatikā śākhopa śākhānvitā |
uccai-rmānasa kāyamāna paṭalīmākramya niṣkalmaṣā
nityābhīṣṭa phalapradā bhavatu me satkarma saṃvardhitā || 49 ||
saṃdhyā-raṃbha vijṛṃbhitaṃ śrutiśiraḥ sthānāṃtarādhiṣṭhitaṃ
saprema bhramarābhirāma-masakṛt sadvāsanā śobhitam |
bhogīṃdrā-bharaṇaṃ samastasumanaḥ pūjyaṃ guṇāviṣkṛtaṃ
seve śrīgiri mallikārjuna mahāliṃgaṃ śivāliṃgitam || 50 ||
bhṛṃgīcchā naṭanotkaṭaḥ karimadagrāhī sphuran mādhavā- [sphuranmādhavāhlādo]
-hlādo nādayuto mahāsitavapuḥ paṃceṣuṇā cādṛtaḥ |
satpakṣaḥ sumano vaneṣu sa punaḥ sākṣānmadīye mano-
-rājīve bhramarādhipo viharatāṃ śrīśailavāsī vibhuḥ || 51 ||
kāruṇyāmṛta varṣiṇaṃ ghanavipadgrīṣmac chidākarmaṭhaṃ
vidyāsasya phalodayāya sumanaḥ saṃsevya micchākṛtim |
nṛtyad bhakta mayūramadri nilayaṃ caṃcajjaṭāmaṃḍalaṃ
śaṃbho vāṃchati nīlakaṃdhara sadā tvāṃ me manaścātakaḥ || 52 ||
ākāśena śikhī samastaphaṇināṃ netrā kalāpī natā-[natānugrāhi]
-nugrāhi praṇavopadeśaninadaiḥ kekīti yo gīyate |
śyāmāṃ śailasamudbhavāṃ ghanaruciṃ dṛṣṭvā naṭaṃtaṃ mudā
vedāṃtopavane vihārarasikaṃ taṃ nīlakaṃṭhaṃ bhaje || 53 ||
saṃdhyā gharmadinātyayo harikarāghāta prabhūtānaka- [prabhūtānakadhvāno ]
-dhvāno vāridagarjitaṃ diviṣadāṃ dṛṣṭicchaṭā caṃcalā |
bhaktānāṃ paritoṣabāṣpa vitatir vṛṣṭir mayūrī śivā
yasminnujjvala tāṃḍavaṃ vijayate taṃ nīlakaṃṭhaṃ bhaje || 54 ||
ādyāyāmita tejase śrutipadairvedyāya sādhyāya te
vidyānaṃdamayātmane trijagataḥ saṃrakṣaṇodyogine |
dhyeyāyākhilayogibhiḥ suragaṇairgeyāya māyāvine
samyaktāṃḍava saṃbhramāya jaṭine seyaṃ natiḥ śaṃbhave || 55 ||
nityāya triguṇātmane purajite kātyāyanī śreyase
satyāyādi kuṭuṃbine munimanaḥ pratyakṣa cinmūrtaye |
māyāsṛṣṭa jagattrayāya sakalāmnāyāṃtasaṃcāriṇe
sāyaṃ tāṃḍava saṃbhramāya jaṭine seyaṃ natiḥ śaṃbhave || 56 ||
nityaṃ svodarapoṣaṇāya sakalānuddiśya vittāśayā [svodarapūraṇāya]
vyarthaṃ paryaṭanaṃ karomi bhavataḥ sevāṃ na jāne vibho |
majjanmāṃtara puṇya pāka balatastvaṃ śarva sarvāṃtara- [sarvāṃtaraḥ]
-stiṣṭhasyeva hi tena vā paśupate te rakṣaṇīyo’smyaham || 57 ||
eko vārija bāṃdhavaḥ kṣitinabho vyāptaṃ tamo maṃḍalaṃ
bhittvā locana gocaro’pi bhavati tvaṃ koṭi sūryaprabhaḥ |
vedyaḥ kiṃ na bhavasyaho ghanataraṃ kīdṛgbhavenmattama- [kīdṛgbhavenmattamaḥ]
-statsarvaṃ [tatsarvaṃ] vyapanīya me paśupate sākṣātprasanno bhava || 58 ||
haṃsaḥ padmavanaṃ samicchati yathā nīlāṃbudaṃ cātakaḥ
kokaḥ kokanadapriyaṃ pratidinaṃ caṃdraṃ cakorastathā |
ceto vāṃchati māmakaṃ paśupate cinmārgamṛgyaṃ vibho
gaurīnātha bhavatpadābja yugaḻaṃ kaivalya saukhyapradam || 59 ||
rodhastoyahṛtaḥ śrameṇa pathikaśchāyāṃ tarorvṛṣṭito [tarorvṛṣṭitaḥ]
bhītaḥ svasthagṛhaṃ gṛhasthamatithir dīnaḥ prabhuṃ dhārmikam |
dīpaṃ saṃtamasākulaśca śikhinaṃ śītā vṛtastvaṃ tathā
cetaḥ sarvabhayāpahaṃ vraja sukhaṃ śaṃbhoḥ padāṃbhoruham || 60 ||
aṃkolaṃ nija-bīja-saṃtatirayaskāṃtopalaṃ [saṃtatiḥ ayaskāṃtopalaṃ] sūcikā
sādhvī naijavibhuṃ latā kṣitiruhaṃ siṃdhuḥ sarid vallabham |
prāpnotīha yathā tathā paśupateḥ pādāraviṃda dvayaṃ
cetovṛtti rupetya tiṣṭhati sadā sā bhakti rityucyate || 61 ||
ānaṃdāśrubhirātanoti pulakaṃ nairmalyataśchādanaṃ
vācā-śaṃkhamukhe sthitaiśca jaṭharāpūrtiṃ caritrāmṛtaiḥ |
rudrākṣai-rbhasitena deva vapuṣo rakṣāṃ bhavadbhāvanā-
-paryaṃke viniveśya bhaktijananī bhaktārbhakaṃ rakṣati || 62 ||
mārgāvartitapādukā paśupateraṃgasya kūrcāyate
gaṃḍūṣāṃbuniṣecanaṃ puraripordivyābhiṣekāyate |
kiṃci-dbhakṣita-māṃsa-śeṣakabaḻaṃ navyopahārāyate
bhaktiḥ kiṃ na karotyaho vanacaro bhaktāvataṃsāyate || 63 ||
vakṣastāḍanamaṃtakasya kaṭhināpasmārasaṃmardanaṃ
bhūbhṛtparyaṭanaṃ namatsuraśiraḥkoṭīrasaṃgharṣaṇam |
karmedaṃ mṛdulasya tāvakapadadvaṃdvasya kiṃ vocitaṃ
maccetomaṇipādukāviharaṇaṃ śaṃbho sadāṃgīkuru || 64 ||
vakṣastāḍanaśaṃkayā vicalito vaivasvato nirjarāḥ
koṭīrojjvalaratnadīpakalikānīrājanaṃ kurvate |
dṛṣṭvā muktivadhūstanoti nibhṛtāśleṣaṃ bhavānīpate
yaccetastava pādapadmabhajanaṃ tasyeha kiṃ durlabham || 65 ||
krīḍārthaṃ sṛjasi prapaṃcamakhilaṃ krīḍāmṛgāste janāḥ
yatkarmācaritaṃ mayā ca bhavataḥ prītyai bhavatyeva tat |
śaṃbho svasya kutūhalasya karaṇaṃ macceṣṭitaṃ niścitaṃ
tasmānmāmakarakṣaṇaṃ paśupate kartavyameva tvayā || 66 ||
bahuvidhaparitoṣabāṣpapūra-
-sphuṭapulakāṃkitacārubhogabhūmim |
cirapadaphalakāṃkṣisevyamānāṃ
paramasadāśivabhāvanāṃ prapadye || 67 ||
amitamudamṛtaṃ muhurduhaṃtīṃ
vimalabhavatpadagoṣṭhamāvasaṃtīm |
sadaya paśupate supuṇyapākāṃ
mama paripālaya bhaktidhenumekām || 68 ||
jaḍatā paśutā kaḻaṃkitā
kuṭilacaratvaṃ ca nāsti mayi deva |
asti yadi rājamauḻe
bhavadābharaṇasya nāsmi kiṃ pātram || 69 ||
arahasi rahasi svataṃtrabuddhyā
varivasituṃ sulabhaḥ prasannamūrtiḥ |
agaṇitaphaladāyakaḥ prabhurme
jagadadhiko hṛdi rājaśekharo’sti || 70 ||
ārūḍhabhaktiguṇakuṃcitabhāvacāpa-
-yuktaiḥ śivasmaraṇabāṇagaṇairamoghaiḥ |
nirjitya kilbiṣaripūnvijayī sudhīṃdraḥ
sānaṃdamāvahati susthirarājalakṣmīm || 71 ||
dhyānāṃjanena samavekṣya tamaḥpradeśaṃ
bhittvā mahābalibhirīśvaranāmamaṃtraiḥ |
divyāśritaṃ bhujagabhūṣaṇamudvahaṃti
ye pādapadmamiha te śiva te kṛtārthāḥ || 72 ||
bhūdāratāmudavahadyadapekṣayā śrī-
-bhūdāra eva kimataḥ sumate labhasva |
kedāramākalitamuktimahauṣadhīnāṃ
pādāraviṃdabhajanaṃ parameśvarasya || 73 ||
āśāpāśakleśadurvāsanādi-
-bhedodyuktairdivyagaṃdhairamaṃdaiḥ |
āśāśāṭīkasya pādāraviṃdaṃ
cetaḥpeṭīṃ vāsitāṃ me tanotu || 74 ||
kaḻyāṇinaṃ sarasacitragatiṃ savegaṃ
sarveṃgitajñamanaghaṃ dhruvalakṣaṇāḍhyam |
cetasturaṃgamadhiruhya cara smarāre
netaḥ samastajagatāṃ vṛṣabhādhirūḍha || 75 ||
bhaktirmaheśapadapuṣkaramāvasaṃtī
kādaṃbinīva kurute paritoṣavarṣam |
saṃpūrito bhavati yasya manastaṭāka-
-stajjanmasasyamakhilaṃ saphalaṃ ca nānyat || 76 ||
buddhiḥ sthirā bhavitumīśvarapādapadma-
-saktā vadhūrvirahiṇīva sadā smaraṃtī |
sadbhāvanāsmaraṇadarśanakīrtanādi
sammohiteva śivamaṃtrajapena viṃte || 77 ||
sadupacāravidhiṣvanubodhitāṃ
savinayāṃ suhṛdaṃ samupāśritām |
mama samuddhara buddhimimāṃ prabho
varaguṇena navoḍhavadhūmiva || 78 ||
nityaṃ yogimanaḥ sarojadaḻasaṃcārakṣamastvatkramaḥ
śaṃbho tena kathaṃ kaṭhorayamarāḍvakṣaḥkavāṭakṣatiḥ |
atyaṃtaṃ mṛdulaṃ tvadaṃghriyugaḻaṃ hā me manaściṃtaya-
-tyetallocanagocaraṃ kuru vibho hastena saṃvāhaye || 79 ||
eṣyatyeṣa janiṃ mano’sya kaṭhinaṃ tasminnaṭānīti ma-
-drakṣāyai girisīmni komalapadanyāsaḥ purābhyāsitaḥ |
no ceddivyagṛhāṃtareṣu sumanastalpeṣu vedyādiṣu
prāyaḥ satsu śilātaleṣu naṭanaṃ śaṃbho kimarthaṃ tava || 80 ||
kaṃcitkālamumāmaheśa bhavataḥ pādāraviṃdārcanaiḥ
kaṃciddhyānasamādhibhiśca natibhiḥ kaṃcitkathākarṇanaiḥ |
kaṃcitkaṃcidavekṣaṇaiśca nutibhiḥ kaṃciddaśāmīdṛśīṃ
yaḥ prāpnoti mudā tvadarpitamanā jīvan sa muktaḥ khalu || 81 ||
bāṇatvaṃ vṛṣabhatvamardhavapuṣā bhāryātvamāryāpate
ghoṇitvaṃ sakhitā mṛdaṃgavahatā cetyādi rūpaṃ dadhau |
tvatpāde nayanārpaṇaṃ ca kṛtavāṃstvaddehabhāgo hariḥ
pūjyātpūjyataraḥ sa eva hi na cetko vā tadanyo’dhikaḥ || 82 ||
jananamṛtiyutānāṃ sevayā devatānāṃ
na bhavati sukhaleśaḥ saṃśayo nāsti tatra |
ajanimamṛtarūpaṃ sāṃbamīśaṃ bhajaṃte
ya iha paramasaukhyaṃ te hi dhanyā labhaṃte || 83 ||
śiva tava paricaryāsannidhānāya gauryā
bhava mama guṇadhuryāṃ buddhikanyāṃ pradāsye |
sakalabhuvanabaṃdho saccidānaṃdasiṃdho
sadaya hṛdayagehe sarvadā saṃvasa tvam || 84 ||
jaladhimathanadakṣo naiva pātāḻabhedī
na ca vanamṛgayāyāṃ naiva lubdhaḥ pravīṇaḥ |
aśanakusumabhūṣāvastramukhyāṃ saparyāṃ
kathaya kathamahaṃ te kalpayānīṃdumauḻe || 85 ||
pūjādravyasamṛddhayo viracitāḥ pūjāṃ kathaṃ kurmahe
pakṣitvaṃ na ca vā kiṭitvamapi na prāptaṃ mayā durlabham |
jāne mastakamaṃghripallavamumājāne na te’haṃ vibho
na jñātaṃ hi pitāmahena hariṇā tattvena tadrūpiṇā || 86 ||
aśanaṃ garaḻaṃ phaṇī kalāpo
vasanaṃ carma ca vāhanaṃ mahokṣaḥ |
mama dāsyasi kiṃ kimasti śaṃbho
tava pādāṃbujabhaktimeva dehi || 87 ||
yadā kṛtāṃbhonidhisetubaṃdhanaḥ
karasthalādhaḥkṛtaparvatādhipaḥ |
bhavāni te laṃghitapadmasaṃbhava-
-stadā śivārcāstavabhāvanakṣamaḥ || 88 ||
natibhirnutibhistvamīśa pūjā-
-vidhibhirdhyānasamādhibhirna tuṣṭaḥ |
dhanuṣā musalena cāśmabhirvā
vada te prītikaraṃ tathā karomi || 89 ||
vacasā caritaṃ vadāmi śaṃbho-
-rahamudyogavidhāsu te’prasaktaḥ |
manasākṛtimīśvarasya seve
śirasā caiva sadāśivaṃ namāmi || 90 ||
ādyāvidyā hṛdgatā nirgatāsī-
-dvidyā hṛdyā hṛdgatā tvatprasādāt |
seve nityaṃ śrīkaraṃ tvatpadābjaṃ
bhāve mukterbhājanaṃ rājamauḻe || 91 ||
dūrīkṛtāni duritāni durakṣarāṇi
daurbhāgyaduḥkhadurahaṃkṛtidurvacāṃsi |
sāraṃ tvadīyacaritaṃ nitarāṃ pibaṃtaṃ
gaurīśa māmiha samuddhara satkaṭākṣaiḥ || 92 ||
somakaḻādharamauḻau
komalaghanakaṃdhare mahāmahasi |
svāmini girijānāthe
māmakahṛdayaṃ niraṃtaraṃ ramatām || 93 ||
sā rasanā te nayane
tāveva karau sa eva kṛtakṛtyaḥ |
yā ye yau yo bhargaṃ
vadatīkṣete sadārcataḥ smarati || 94 ||
atimṛdulau mama caraṇā-
-vatikaṭhinaṃ te mano bhavānīśa |
iti vicikitsāṃ saṃtyaja
śiva kathamāsīdgirau tathā veśaḥ || 95 || [veśmaḥ]
dhairyāṃkuśena nibhṛtaṃ
rabhasādākṛṣya bhaktiśṛṃkhalayā |
purahara caraṇālāne
hṛdayamadebhaṃ badhāna cidyaṃtraiḥ || 96 ||
pracaratyabhitaḥ pragalbhavṛttyā
madavāneṣa manaḥ karī garīyān |
parigṛhya nayena bhaktirajjvā
parama sthāṇu padaṃ dṛḍhaṃ nayāmum || 97 ||
sarvālaṃkārayuktāṃ saraḻapadayutāṃ sādhuvṛttāṃ suvarṇāṃ
sadbhiḥ saṃstūyamānāṃ sarasaguṇayutāṃ lakṣitāṃ lakṣaṇāḍhyām |
udyadbhūṣāviśeṣāmupagatavinayāṃ dyotamānārtharekhāṃ
kalyāṇīṃ deva gaurīpriya mama kavitākanyakāṃ tvaṃ gṛhāṇa || 98 ||
idaṃ te yuktaṃ vā paramaśiva kāruṇyajaladhe
gatau tiryagrūpaṃ tava padaśirodarśanadhiyā |
haribrahmāṇau tau divi bhuvi caraṃtau śramayutau
kathaṃ śaṃbho svāminkathaya mama vedyo’si purataḥ || 99 ||
stotreṇālamahaṃ pravacmi na mṛṣā devā viriṃcādayaḥ
stutyānāṃ gaṇanāprasaṃgasamaye tvāmagragaṇyaṃ viduḥ |
māhātmyāgravicāraṇaprakaraṇe dhānātuṣastomava-
-ddhūtāstvāṃ viduruttamottamaphalaṃ śaṃbho bhavatsevakāḥ || 100 ||
iti śrīmatparamahaṃsaparivrājakācāryasya śrīgoviṃdabhagavatpūjyapādaśiṣyasya śrīmacchaṃkarabhagavataḥ kṛtau śivānaṃdalaharī ||